Dyskusja o PRL-u z Krzysztofem Tomasikiem
Jak to naprawdę było z embargo na występy Kaliny Jędrusik? Dlaczego nie ma żadnych badań na temat akcji „Hiacynt”? Gdzie są granice prywatności opisywanej przez biografa postaci? Na te i wiele innych tematów rozmawialiśmy z Krzysztofem Tomasikiem. Spotkanie z biografistą, członkiem Krytyki Politycznej i publicystą odbyło się 6 września w Czytelni Naukowej Nr XIX.

„Homobiografie. Pisarki i pisarze polscy XIX i XX wieku” wydane w 2008 roku to pierwsza książka Krzysztofa Tomasika, której uzupełnione wydanie ukazało się w 2014 roku. Książka stanowi zbiorową biografię najwybitniejszych postaci świata kultury w Polsce dwóch ubiegłych stuleci. Autor wspomniał o problemach z wydaniem swojej książki ze względu na poruszane w niej kwestie homoseksualności bohaterów, dotąd skrzętnie skrywane i tabuizowane przez kolejne pokolenia. Jako przykład podał praprawnuczkę Marii Konopnickiej, która kontaktując się z nim, zapewniała, iż jej praprababkę łączyła z Marią Dulębianką jedynie przyjaźń. Ich relacja, jak dowiadujemy się z książki, trwała ponad 20 lat, kiedy to mieszkały i podróżowały razem, aż do śmierci Konopnickiej. Dulębianka, która zmarła 9 lat po śmierci swojej towarzyszki życia, została pochowana w jej grobowcu na cmentarzu Łyczakowskim, jednak z niewiadomych oficjalnie powodów, w 1927 roku jej zwłoki zostały przeniesione na Cmentarz Orląt Lwowskich.

O cenzurze, nie tylko w PRL-u, rozmawialiśmy z autorem, który spotyka się z nią szczególnie często, z uwagi na niewygodne tematy, które podejmuje. Jednym z nich jest mało znana, bo wciąż niezbadana akcja „Hiacynt”, rozpoczęta w 1985 roku i kontynuowana w 1987 roku na rozkaz Czesława Kiszczaka. „Hiacynt” to masowa akcja Milicji Obywatelskiej polegająca na inwigilacji, zbieraniu materiałów i tworzeniu akt osobowych homoseksualistów. Te i inne wydarzenia, o których mało wiadomo, bo ich temat jest często pomijany przy opisywaniu epoki, zostały ciekawie i otwarcie opisane w książce „Gejerel. Mniejszości seksualne w PRL-u” Krzysztofa Tomasika, której drugie, poszerzone wydanie ma ukazać się już wkrótce na rynku wydawniczym.

Podczas spotkania autor bardzo ciekawie opowiadał o wydanej nakładem wydawnictwa Marginesy w 2014 roku książce „Seksbomby PRL-u”, w której zamieścił historie największych polskich gwiazd: Kaliny Jędrusik, Beaty Tyszkiewicz, Barbary Brylskiej, Grażyny Szapołowskiej i Katarzyny Figury. Aktorek wartych opisania było oczywiście znacznie więcej, dlatego też rok później Krzysztof Tomasik wydał „Demony seksu”, w których zamieścił historie tych gwiazd, których nie zdołał opisać wcześniej z uwagi na konieczność okrojenia tematu. W „Demonach seksu” znalazły się: Ewa Krzyżewska („Popiół i diament”), Halina Kowalska („Sanatorium pod klepsydrą”), Anna Chodakowska („Dziewczęta z Nowolipek”), Marzena Trybała („Bez końca”), Ewa Sałacka („Sztuka kochania”), Maria Probosz („Alabama”). Ciekawą pozycją jest też najnowsza biografia autorstwa Tomasika „Grażyna Hase. Miłość, moda, sztuka” wydana w 2016 roku przez wydawnictwo Marginesy.

Kolejne spotkanie DKK Biblioteki Publicznej w Ursusie odbędzie się 4 października, jak zawsze w środę, a dyskutować będziemy o książkach „Nie przeproszę, że urodziłam. Historie rodzin z in vitro” Karoliny Domagalskiej oraz „Nie ma jednej Rosji” Barbary Włodarczyk. Zapraszamy!

Zapraszamy do galerii zdjęć