Gra terenowa „Drugi obieg” – Ogólnopolski Tydzień Bibliotek 2026 w Ursusie.
Czy kolportowałeś kiedyś „bibułę”? Walczyłeś o wolność słowa? Każdy, kto wziął udział w naszej grze terenowej „Drugi obieg”, zorganizowanej 12 maja w ramach obchodów 50. rocznicy Czerwca ’76 w Ursusie, w Tygodniu Bibliotek 2026; miał okazję wcielić się w kuriera wolnego słowa.
Każda z sześciu placówek Biblioteki stała się kolejnym punktem siatki konspiracyjnej, „przenosząc się w czasie” do roku 1976, tuż po wydarzeniach, określonych mianem „Czerwiec `76”, czyli fali strajków i protestów w Zakładach Mechanicznych „Ursus”. Zadaniem kuriera było odwiedzenie drukarni, redakcji, punktu kolportażu, skrytki, archiwum zakazanych książek oraz punktu łączności, w odpowiedniej kolejności, którą wskazywała specjalna mapa.
W każdym punkcie, gracze mieli do wykonania kolejne zadania, prowadzące do wypełnienia misji, czyli udaremnienia przechwycenia nielegalnych materiałów przez Służby Bezpieczeństwa. W drodze Archiwum Zakazanych Książek, uczestnicy odszyfrowywali zakodowane wiadomości, tworzyli „nielegalne” ulotki, szukali tajnych, ukrytych haseł wolnościowych oraz ukrywali zakazane materiały na wypadek kontroli Służb Bezpieczeństwa.
W jednym z końcowych punktów kontrolnych gry, w Oddziale „Czechowice”, oprócz przygotowanego zadania, można było obejrzeć wystawę „Drugi obieg czyli bibuła”. Ekspozycja przybliżała historię niezależnego ruchu wydawniczego w czasach PRL oraz rolę podziemnej prasy i wydawnictw w walce o wolność słowa.
Na wystawie zaprezentowano między innymi przykłady bibuły, ulotek, plakatów oraz materiałów drukowanych poza cenzurą. Zwiedzający mogli dowiedzieć się, w jaki sposób działały podziemne drukarnie i jak ważną rolę odgrywał drugi obieg informacji w codziennym życiu społecznym i politycznym tamtych lat.
W efekcie, prawda o wydarzeniach Czerwca `76 przetrwa w pamięci obywateli, a historia wciąż będzie podawana dalej. Treści, drukowane w tajnych materiałach będą żyć własnym życiem – przekazywane z rąk do rąk, szeptane w domach, czytane z wypiekami na twarzach. Historia zrywów wolnościowych nie zniknie, gdyż dziedzictwo mieszkańców Ursusa zostało przywołane i odświeżone w kolejnych pokoleniach.
Nasza propozycja stanowiła ciekawe połączenie edukacji historycznej z elementami gry terenowej, zachęcając uczestników do aktywnego poznawania lokalnej historii oraz realiów życia w okresie PRL.
